“اهدای خون چه فوایدی دارد؟ | بیماری”

فاطمه حلوایی – بخش سلامت آکا ایران

:
اهدای خون چه فوایدی داره؟

در مرداد سال ۱۳۵۳ هجری شمسی، سازمان انتقال خون ایران با هدف سروسامون بخشیدن به وضع پریشون خون رسانی و به خاطر گسترش فرهنگ اهدا، جفت و جور و تامین خون و فرآورده های خونی سالم و مطمئن و رایگان واسه رفع نیاز بیماران نیازمند، به خصوص مبتلایان به تالاسمی، هموفیلی و لوسمی به وجود اومد. از اون تاریخ به بعد، سالروز تأسیس این سازمان در نهم مرداد ماه در ایران به عنوان روز اهدای خون نام گذاری شد. این مطلب هم به همین مناسبت جفت و جور شده.

خون از گلبولا، پلاکتا و پلاسما تشکیل شده. تا امروز با وجود پیشرفتای علمی حاصل هنوزم جایگزینی واسه خون آدم کشف نشده. پس مشخصه که خون مایع باارزشیه و بدون اون زندگی بشری به خطر میفته. جالبه بدونین که این مایع رو بیشتر از سه هفته نمیشه نگه داشت. بدیش اینه امروزه به دلیل افزایش تصادفات رانندگی، جنگ، شکلای جور واجور مریضی ها و چیزای دیگه ای به جز اینا نیاز به خون هم زیاد شده. پس نیاز به اهدای خون هم بیشتر شده.

خون مایع زندگی بشر

قلب در هر ضربان، خون رو در داخل رگامون به جریان انداخته و به مصرف سلولا میرسونه. خون از دو بخش اصلی یعنی پلاسما و سلولای خونی تشکیل شده. پلاسما مایعی زرد رنگه که شامل آب، املاح، هورمونا و ویتامین هاس.

تحقیقات نشون میده اهدای منظم خون خطر دچار شدن به بیماریای قلبی عروقی و سکته قلبی و هم اینکه سرطان رو کم می کنه

سلولای خونی ما هم از گلبولای قرمز، گلبولای سفید و پلاکتا تشکیل می شن. گلبولای قرمز وظیفه اکسیژن رسانی و رد و بدل کردن گازهای تنفسی رو رو دوش دارن. گلبولای سفید سربازان بدن بوده و از بدن ما در برابر حمله بیماریای مراقبت می کنن. پلاکتا هم در بستن خون و کنترل خونریزی نقش دارن. باید بدونین که از هر سه نفر در دنیا یه نفر در طول زندگی خود، به خون و فراوردهای اون نیاز پیدا می کنه.

چه کسائی می تونن خون بدن؟

در چه فاصله وقتی؟

آدمایی که مشکل سلامتی ندارن، می تونن با فاصله هشت هفته خون اهدا کنن، یعنی اینکه فاصله بین دو نوبت اهدای خون باید ۸ هفته باشه. در واقع اهدا کننده می تونه بعد از دو ماه واسه اهدای دوباره مراجعه کنه. آقایون چهار بار در سال و خانوما سه بار در سال می تونن خون اهدا کنن.

چه کسائی نمی تونن خون بدن؟

زنان باردار، خانوما تا شش ماه بعد از زایمون، زنائی که سقط جنین داشتن، آدمایی که رفتارای پرخطر جنسی دارن، آدمایی که به بیماریای جنسی مسری گرفتار هستن، معتادان تزریقی، آدمایی که به هپاتیت B یا C گرفتار هستن، آدمایی که حجامت، آندوسکوپی، چاقوخوردگی، فرو رفتن سرنگ در انگشت و چیزای دیگه ای به جز اینا داشتن، آدمایی که عمل پیوند عضو انجام دادن، آدمایی که تازگیا جراحی داشتن و یا داروهای خاصی مصرف می کنن، آدمایی که تازگیا خالکوبی (تاتو) یا پیرسینگ انجام دادن و آدمایی که تو یه سال گذشته به بیرون مرز کشور و یا مناطق مالاریاخیز سفر کردن نمی تونن خون اهدا کنن و باید تموم این موارد رو اطلاع بدن.

اهدا کننده باید دست کم ۵۰ کیلوگرم وزن داشته باشه؛ پس افراد لاغر اندام نباید خون اهدا کنن. جالبه بدونین که مبتلایان به فشار خون پایین، پرفشاری خون، دیابت، تشنج و کم خونی هم دارای شرایط اهدای خون نیستن.

شکلای جور واجور اهدای خون

سه نوع اهدای خون هست. اهدای خون کامل که عادی ترین نوع اهدا حساب می شه. در این صورت حدود ۵۰۰ میلی لیتر خون گرفته می شه که برابر ۱۰ درصد حجم کلی خونه. بعد فراوردهای خونی یعنی پلاکتا، پلاسما و گلبولای قرمز خون از اون جدا می شه.

اهدای پلاسما هم شامل برداشت ۷۵۰ میلی لیتر پلاسما بوده و ترکیبات دیگه به اهداکننده پس داده می شه. در اهدای پلاکت هم ۶۵۰ میلی گرم پلاکت برداشت می شه که برابر شش برابر بیشتر از یه اهدای خون کامله.

فواید اهدای خون واسه اهداکننده

اهدای خون و یه چکآپ رایگان

قبل از گرفتن خون، فرد مورد معاینه قرار میگیره. در این صورت می تونه از وضعیت عمومی سلامتی خود و اندازه بعضی ترکیبات خون خود مانند گلبولای قرمز، پلاکتا و پلاسما باخبر شه. اهدای خون یه روش مجانی و آزمایشی اتفاقی واسه فهمیدن به احتمال وجود بعضی بیماریا مانند هپاتیت، بیماریای جنسی و مخصوصا ایدزه. مطمئنا نمیشه بدون صرف هزینه، اینجور اطلاعاتی از وضعیت سلامتی خود داشت.

اهدای خون و تمیز تر شدن خون

اهدای مرتب خون باعث تجدید منظم خون می شه و اینطوری از دچار شدن به بعضی بیماریا جلوگیری می شه. در هر اهدا فرد حدود ۲۵۰ میلی گرم آهن از دست میده. پس اگه کسی کم خونی داره، باید از اهدای خون دوری کنه. اما آدمایی که ذخیره آهن بالایی دارن می تونن با اهدای خون این اندازه غیرعادی رو کنترل کرده و از دچار شدن به بیماریای قلبی و بعضی از شکلای جور واجور سرطانا مانند لوسمی در امان باشن.

آدمایی که دچار مشکل فشار خون هستن باید تحت نظر و صلاحدید دکتر مبادرت به اهدای خون کنن. اگه دکتر تشخیص اهدای خون دهد، این عمل می تونه واسه پیشگیری از سکته مغزی هم مناسب باشه.

اهدای خون و پیشگیری از خطر دچار شدن به دیابت

اهدای خون خطر دچار شدن به دیابت نوع دو مربوط به کم تحرکی رو کم می کنه. کم تحرکی باعث افزایش مقاومت سلولا نسبت به انسولین می شه.

اهدای خون و کاهش خطر سکته قلبی

محققان فنلاندی تاثیر اهدای خون منظم یعنی دست کم دو بار در سال رو مورد بررسی قرار دادن. یافته های این تحقیق که در American Medical Association  به چاپ رسیده نشون میده اهدای منظم خون خطر دچار شدن به بیماریای قلبی عروقی و سکته قلبی و هم اینکه سرطان رو کم می کنه.

اگه آنتی بیوتیک مصرف می کنین، بعد از یه معطلی ده روزه بعد از تموم شدن داروها، نسبت به اهدای خون دست به کار شین

محققان دیدن اهدای خون با کم شدن اندازه آهن خون به کاهش سکته قلبی کمک می کنه. آهن زیاد در خون باعث افزایش غلظت خون شده و خطر سکته رو بالا می بره.

اهدای خون و پیشگیری از دچار شدن به سرطان

یافته های بررسیای جدید نشون میده که اهدای خون خطری واسه سلامتی نداره و حتی احتمال دچار شدن به سرطان رو کم می کنه. یافته های پژوهشی که در Journal of the National Cancer Association به چاپ رسیده نشون میده آدمایی که به طور مرتب خون میدن کمتر در برابر سرطان و مرگ و میر به وجود اومده به وسیله اون قرار می گیرن. در واقع تاثیر مثبت این کار بر مشکلات منفی اون می چربد.

به نظر محققان گرفتن خون از بدن باعث می شه که بدن تولید سلولای خونی رو زیاد کنه. از طرف دیگه با کم شدن ذخیره آهن بالا که باعث دچار شدن به بیماریای قلبی و بعضی از شکلای جور واجور سرطان ها می شه به پیشگیری از اون کمک کنه. محققان با بررسی رابطه بین اهدای خون و سرطان به این نتیجه رسیدن اهداکنندهای دائمی مرد کمتر در برابر سرطان ریه، روده بزرگ، معده، کبد و حنجره قرار می گیرن. البته به نظر محققان نیاز به بررسیای تکمیلی هست و باید در هر زمینه ای با احتیاط انجام داد.

قبل از اهدای خون

شب قبل از اهدای خون رو با آرامش سپری کرده و خوب بخوابین. غذای مناسبی بخورین و مصرف مایعات رو زیاد کنین. از مصرف نوشیدنیای کافئین دار مانند قهوه، چای، نوشابه ها و چیزای دیگه ای به جز اینا که ادرارآور هستن دوری کنین. از مصرف غذاهای سنگین و پرچرب دوری کنین، چون نتیجه آزمایشات رو تحت تاثیر قرار میدن.

مصرف الکل قبل و بعد از اهدای خون ممنوعه. قبل از اهدای خون هم یه لیوان آب بخورین تا بدن تون هیدراته شه. مصرف مواد غذایی شامل آهن مانند گوشت قرمز، جگر، عدس، لوبیاها، دانه ها و مغزها، کشمش و زردآلوی خشک و چیزای دیگه ای به جز اینا واسه اهداکنندها مناسبه.

اگه این مشکلات رو دارین، به دکتر مرکز انتقال خون اطلاع بدین

اگه کم خونی، دیابت، بیماریای ریوی، کلیوی، کبدی و قلبی دارین یا به بیماریای بدخیم، بیماریای خونریزی دهنده، مشکلات بستن خون، صرع، تشنج، بیماریای اعصاب و روان و زردی گرفتار هستین و یا دچار بیماریای عفونی مانند آنفلوانزا، سرماخوردگی، تب مالت، سل و چیزای دیگه ای به جز اینا هستین حتما دکتر مرکز انتقال خون رو در جریان بذارین.

اگه آنتی بیوتیک مصرف می کنین، می تونین بعد از یه معطلی ده روزه بعد از تموم شدن داروها، نسبت به اهدای خون دست به کار شین. اگه داروی خاصی مصرف می کنین، حتما اطلاعات کاملی از اون به دکتر ارائه بدین.


.

منبع :

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *