دانشگاه آزاد اسلامي
واحد قائمشهر
گروه علوم دامي
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد “M.Sc.”
عنوان:
اثر سطوح مختلف کنجاله کنجد در جيره هاي بر پايه اسيد هاي آمينه کل و قابل هضم همراه با فيتاز برعملكرد و خصوصيات لاشه جوجه هاي گوشتي
استاد راهنما
دکتر وحيد رضائي‏پور
استاد مشاور
دکتر روح‏اله عبداله‏پور
نگارش
حبيب اله زارع هرفته
شهريور 1391
سپاسگزاري
به مصداق “من لم يشکر المخلوق لم يشکر الخالق” بسي شايسته است از استاد فرهيخته و فرزانه جناب آقاي دکتر وحيد رضائي‏پور که با کرامتي چون خورشيد، سرزمين دل را روشني بخشيدند و گلشن سراي علم و دانش را با راهنمايي‏هاي کار ساز و سازنده بارور ساختند؛ و در تمام مراحل تحصيل دانشگاهي و اين تحقيق مشوق اينجانب بوده‏اند و همواره با مساعدت و توجه خاص خود در تمام مراحل تحصيل آتش فراگيري علم را در من شعله‏ور ساخته‏اند تقدير و تشکر نمايم. از استاد گرامي جناب آقاي دکتر روح‏اله عبداله‏پور که در مقام مشاور اين تحقيق با نظرات ارزنده خود مرا ياري و راهنمايي نموده‏اند تشکر و قدرداني مي‏نمايم.
بر خود لازم مي‏دانم از کليه پرسنل مرغداري گوشتي شرکت نويد صحرا که با در اختيار گذاشتن سالن و تجهيزات مرا در هر چه بهتر به انجام رساندن اين تحقيق کمک کردند تشکر و قدرداني نمايم.
در پايان به رسم ادب خود را ملزم مي‏دانم که با تواضع و احترام فراوان از صميم قلب سپاس و تشکر خالصانه خود را از بزرگ‏ترين سرمايه‏هاي زندگيم، خانواده‏ام ابراز نمايم.
تقديم به
همسر و فرزند صبور و مهربانم
عنوان فهرست مطالب صفحه
چکيده1
فصل اول:کليات تحقيق 2
1- مقدمه3
فصل دوم:ادبيات و پيشينه تحقيق 11
2-1- جوجه گوشتي12
2-1-1- طبقه‏بندي12
2-1-2- نژادهاي مرغ گوشتي13
2-1-2-1- نژاد پليموت روک13
2-1-2-2- نژاد برهما13
2-1-2-3- نژاد کورنيش13
2-1-3- گوشت مرغ13
2-1-4- نياز هاي تغذيه اي جوجه هاي گوشتي14
2-2- دانه و کنجاله کنجد16
2-2-1- مشخصات گياه‏شناسي کنجد16
2-2-2- تاريخچه کنجد18
2-2-3- اهميت اقتصادي کنجد18
2-2-4- برداشت دانه کنجد و استخراج روغن20
2-2-5- مشخصات تغذيه‏اي دانه و کنجاله کنجد20
2-2-6- مروري بر تحقيقات صورت گرفته بر روي کنجاله کنجد25
2-3- بخش اسيد هاي آمينه28
2-3-1- قابليت جذب اسيدهاي آمينه29
2-3-2- قابليت جذب اسيدهاي آمينه در طيور29
2-3-3- تاثير ميکرو ارگانيسم هاي دستگاه گوارش بر قابليت هضم30
2-4- اسيد فايتيک و آنزيم فيتاز31
2-4-1- اسيد فايتيک و ساختمان آن32
2-4-1-1- روش‏هاي کاهش اسيد فايتيک36
2-4-2- آنزيم فيتاز37
2-4-2-1- منابع فيتاز39
2-4-2-2- اثر فيتاز ميکروبي بر زيست فراهمي مواد مغذي42
فصل سوم:روش تحقيق 44
3-1- محل و زمان اجراء آزمايش45
3-2- آماده سازي سالن45
3-3- مديريت پرورش46
3-4- تهيه کنجاله کنجد47
3-5- آنزيم فيتاز ناتافوس47
3-6- آماده سازي دان و جيره‏ها48
3-7- روش تحقيق50
3-8- اندازه‏گيري صفات51
3-8-1- اندازه‏گيري خوراک مصرفي51
3-8-2- اندازه‏گيري افزايش وزن بدن52
3-8-3- اندازه‏گيري ضريب تبديل غذايي53
3-9-6- اندازه‏گيري درصد وزن کبد، قلب و سنگدان53
3-9-7- اندازه‏گيري درصد سينه54
3-9-8- اندازه‏گيري درصد ران‏ها54
فصل چهارم:تجزيه و تحليل داده ها 55
4-1- افزايش وزن بدن56
4-2- مصرف خوراک59
4-3- ضريب تبديل غذايي62
4-4- خصوصيات لاشه64
فصل پنجم:بحث،نتيجه گيري و پيشنهادات67
5-1- بحث68
5-2-نتيجه گيري69
5-3- پيشنهادات70
منابع و ماخذ:71
عنوان فهرست جداول صفحه
جدول 1-1- آمار سطح زيرکشت و عملکرد توليدي دانه هاي روغني در کشور 10
جدول 2-1- مقايسه ترکيب شيميايي صد گرم گوشت هاي مختلف 12
جدول 2-2- احتياجات تغذيه‏اي جوه گوشتي 15
جدول 2-3- ارزش تغذيه‏اي دانه کنجد در 100 گرم 17
جدول 2-4- عملکرد واريته‏هاي مختلف کنجد در ايران18
جدول 2-5- درصد اسيدهاي چرب غيراشباع کنجاله کنجد19
جدول 2-6- آناليز کنجاله کنجد بر حسب درصد که توسط يامايوچي صورت گرفته است 22
جدول 2-7- ترکيب شيميايي کنجاله کنجد22
جدول 2-8- آناليز کنجاله کنجد22
جدول 2-9- ترکيب تقريبي کنجاله کنجد فشاري بر حسب نسبت درصد 23
جدول 2-10- مقايسه اسيدهاي آمينه سه کنجاله (کنجد، سويا و تخم پنبه) 23
جدول 2-11- ميزان فسفر فيتات مواد خوراکي 33
جدول 2-12- غلظت اسيد فايتيک در بذر بعضي از گياهان 36
جدول 2-13- ميزان فعاليت آنزيم داخلي بعضي از گياهان40
جدول 3-1- درجه حرارت و رطوبت سالن در طول دوره پرورش46
جدول 3-2- آناليز کنجاله کنجد در آزمايشگاه تغذيه دام مرکز تحقيقات کشاورزي و منابع طبيعي گلستان47
جدول 3-3- جيره غذايي مورد استفاده در طرح جيره 149
جدول 3-4-جيره غذايي مورد استفاده در طرح جيره 250
جدول 4-1- افزايش وزن بدن در هفته‏هاي مختلف و کل دوره پرورشي58
جدول 4-2- اثرات متقابل سطوح مختلف کنجله کنجد، روش هاي جيره نويسي و آنزيم فيتاز بر روي افزايش وزن بدن در هفته‏هاي مختلف58
جدول 4-3- مصرف خوراک در هفته‏هاي مختلف61
جدول 4-4- اثرات متقابل سطوح مختلف کنجاله کنجد، روش هاي جيره نويسي و آنزيم فيتاز بر روي مصرف خوراک در هفته‏هاي مختلف61
جدول 4-5- ضريب تبديل غذايي در هفته‏هاي مختلف63
جدول 4-6- اثرات متقابل سطوح مختلف کنجاله کنجد، روش هاي جيره نويسي و آنزيم فيتاز بر روي ضريب تبديل غذايي در هفته‏هاي مختلف64
جدول 4-7- خصوصيات لاشه66
جدول 4-8- اثرات متقابل سطوح مختلف کنجاله کنجد، روش هاي جيره نويسي و آنزيم فيتاز بر روي خصوصيات لاشه66
عنوان فهرست نمودارها صفحه
نمودار 1-1- ميزان توليد ساليانه گوشت مرغ در جهان4
نمودار 1-2- ميزان صادرات ساليانه گوشت مرغ در جهان5
نمودار 1-3- ميزان واردات ساليانه گوشت مرغ در جهان6
نمودار 1-4- ميزان توليد گوشت مرغ در ايران در 10 سال گذشته6
نمودار 1-5- ميزان کل مصرف گوشت مرغ در ايران به تفکيک واردات و توليد داخلي در 10 سال گذشته7
نمودار 1-6- تغييرات ميزان مصرف سرانه گوشت مرغ در ايران در 10 سال اخير7
عنوان فهرست اشکال صفحه
شکل 2-1- نماي کلي گياه و دانه کنجد16
شکل 2-2- فرمول ساختاري سزامول19
شکل 2-3- مراحل استخراج روغن از کنجد 21
شکل 2-4- ساختمان شيمايي اسيد فايتيک32
شکل 2-5- ساختمان شيميايي اسيد فايتيک34
شکل 2-6- مکانيسم‏هاي ممکن عمل اسيد فايتيک 35
شکل 2-7- واکنش آنزيم فيتاز با فيتات37
شکل 2-8- ارتوفسفات38
شکل 3-1- سالن پرورش جوجه هاي گوشتي45
شکل 3-2- جوجه هاي گوشتي در هفته اول‏46
شکل 3-3- جوجه هاي گوشتي در هفته چهارم‏46
شکل 3-4- کنجاله کنجد آسياب شده‏48
چکيده
اين آزمايش به منظور بررسي استفاده از سطوح مختلف كنجاله كنجد و دو روش جيره نويسي بر اساس اسيد هاي آمينه كل و اسيد هاي آمينه قابل هضم به همراه آنزيم فيتاز بر عملکرد، و خصوصيات لاشه در جوجه گوشتي انجام گرفت. 360 قطعه جوجه گوشتي يکروزه در 12 تيمار، 3 تکرار و 10 قطعه جوجه در هر تکرار تخصيص داده شدند. جوجه‏ها به مدت 42 روز در قالب طرح کاملاً تصادفي به صورت آزمايش فاکتوريل 2 × 2 × 3 شامل سه سطح كنجاله كنجد (صفر، 12 و 24 درصد) و دو روش جيره نويسي بر پايه اسيد هاي آمينه كل و قابل هضم به همراه دو سطح وجود و عدم وجود آنزيم فيتاز در دوره پرورش داده شدند. کليه جيره‏هاي آزمايشي حاوي حداقل مقادير مواد مغذي توصيه شده انجمن ملي تحقيقات تعذيه‏اي (1994،NRC) بودند. نتايج نشان داد که اثر متقابل سطوح مختلف كنجاله كنجد، و آنزيم فيتاز بر روي افزايش وزن بدن، ضريب تبديل غذايي، خوراک مصرفي در هفته‏هاي مختلف پرورش داراي اختلاف معني دار بود (05/0P>). سطوح 24% کنجاله کنجد باعث افزايش وزن، مصرف خوراک و ضريب تبديل غذايي و كاهش وزن برخي از اجزاي لاشه در هفته هاي مختلف پرورشي نسبت به سطوح صفر و 12% گرديد (05/0P<). استفاده از روش جيره نويسي بر اساس اسيد هاي آمينه كل سبب افزايش وزن، افزايش مصرف خوراك و كاهش ضريب تبديل غذايي و افزايش وزن برخي از اجزاي لاشه شد (05/0P>).استفاده از آنزيم فيتاز موجب افزايش مصرف خوراك و افزايش وزن برخي از اجزاي لاشه شد (05/0P>).
واژه‏هاي کليدي: اسيد آمينه، کنجاله کنجد، فيتاز، جوجه گوشتي، عملکرد، خصوصيات لاشه

فصل اول
کليات تحقيق
1- مقدمه
امروزه مساله تامين غذا و مصرف آن به عنوان يکي از اساسي ترين موضوعات جوامع بشري در آمده است. بايد عنوان کرد که رسيدن به استقلال سياسي و اجتماعي و فرهنگي جوامع بشري جدا از تأمين امنيت غذايي عملاً بي‏مفهوم است. جهاني که امروزه 7 ميليارد انسان را در خود جاي داده است تغذيه را مهمترين مسئله حال و آينده خود مي‏داند. محدوديت منابع غذايي و مهمتر از آن انحصار منابع و توليد غذاي ميلياردها انسان در تعدادي از کشورهاي پيشرفته و توزيع نامتعادل آن در جهان تراژدي غم‏انگيز فقر و گرسنگي و در نهايت مرگ را براي ميليون‏ها نفر کودک، زن و مرد را در کشورهاي عقب‏مانده رقم مي‏زند. فقر و گرسنگي و قحطي، حوادث دردناکي هستند که اغلب بخاطر محدوديت‏هاي اقتصادي يا مسائل سياسي و نه بخاطر کمبود مواد غذايي در بازارهاي جهاني در کشورهاي خاصي مي‏تواند به وقوع پيوندد. در بين غذاهاي مورد استفاده انسان، پروتئين حيواني هم به لحاظ دارا بودن تمام اسيدهاي آمينه مورد نياز بدن انسان و سهل‏الهضم بودن آن نقش اساسي و مهمي در رشد و سلامتي و تکامل جسماني انسان دارد. در ميان انواع پروتئين‏هاي حيواني گوشت طيور به دلايل کم چرب بودن، ارزاني آن نسبت به انواع گوشت‏هاي ديگر، بهبود بازده توليد، پذيرش ايده‏ها و ابداعات نو بواسطه پيشرفت تکنيک‏هاي فرآوري روي آن و در نتيجه ارائه محصولات متنوع از موقعيت بيشتري نسبت به ساير گوشت‏هاي دامي برخوردار شده است. افزايش جمعيت جهان نياز بشر را به مواد پروتئيني روز به روز افزايش مي‏دهد و همين مسئله سبب شده است كه بسياري از حيوانات كه گوشت آنها قابل مصرف انسان مي‏باشد به صورت اهلي درآمده و با پرورش صنعتي آنها بخشي از احتياجات پروتئيني انسان برطرف گردد..
مصرف گوشت مرغ در آمريکا در طول جنگ جهاني دوم و پس از کمبود شديد گوشت گاو و خوک بشدت افزايش يافت. در اروپا نيز در سال 1996 پس از همه‏گيري جنون گاوي مصرف گوشت مرغ از مصرف ساير انواع گوشت‏ها پيشي گرفت. در سال 2011 رتبه‏بندي 10 کشور بزرگ توليد کننده گوشت مرغ در جهان به صورت زير بود.
1- ايالات متحده (حدود 8/16 ميليون تن)2- چين (حدود 2/13 ميليون تن)
3- برزيل (حدود 9/12 ميليون تن)4- اتحاديه اروپا (حدود 7/2 ميليون تن)
5- مکزيک (حدود 8/2 ميليون تن)6- هند (حدود 7/2 ميليون تن)
7- روسيه ( حدود 5/2 ميليون تن)8- آرژانتين (حدود 8/1 ميليون تن)
9- ايران (حدود 6/1 ميليون تن)10- تايلند ( حدود 4/1 ميليون تن)
توليد جهاني گوشت طيور در سال 2011 با دو درصد رشد به حدود 78 ميليون تن رسيد، يعني با نصف نرخ رشد سال قبل (نمودار 1-1) که به دليل هزينه بالاي خوراک و بيماري‏ها است.
نمودار 1-1- ميزان توليد ساليانه گوشت مرغ در جهان
افزايش قيمت خوراک هم اکنون رشد عرضه گوشت مرغ را در برزيل، چين، اتحاديه اروپا و ايالات متحده آمريکا، که نزديک به دو سوم توليد جهاني گوشت طيور را در اختيار دارند، دچار رکود کرده است.
علي‏رغم افزايش ظرفيت پرورش مرغ مادر در چين و در نتيجه افزايش توليد جوجه يک‏روزه، به دليل افزايش هزينه‏ها بخصوص هزينه خوراک رشد توليد از 7 درصد در سال 2010 به 3 درصد در سال 2011 رسيد، اين در حالي بود که دولت چين براي حمايت از توليد داخلي محدوديت‏هاي صادراتي اعمال کرده و قيمت ساير انواع گوشت نيز بالا بود. در اتحاديه اروپا در سال 2011 به دليل اجراي قوانين جديد در مورد آسايش طيور افزايش بسيار ناچيزي در توليد گوشت طيور رقم مي‏خورد. افزايش توليد در برزيل و ايالات متحده به خاطر تقاضاي بالاي گوشت طيور به دليل ارزان بودن آن نسبت به ساير انواع گوشت‏ها است.
در سال 2011 رتبه‏بندي 10 کشور بزرگ صادر کننده گوشت مرغ به صورت زير بود.
1- برزيل (حدود 3/3 ميليون تن)2- آمريکا (حدود 3/3 ميليون تن)
3- اتحاديه اروپا (حدود 9/0 ميليون تن)4- تايلند (حدود 475 هزار تن)
5- چين (حدود 440 هزار تن)6- آرژانتين (حدود 250 هزار تن)
7- کانادا (حدود 155 هزار تن)8- شيلي (حدود 80 هزار تن)
9- کويت (حدود 70 هزار تن)10- اوکراين (حدود 35 هزار تن)
صادرات گوشت مرغ در سال 2011 با رشد 4/1 درصدي به حدود 9/8 ميليون تن مي‏رسد، که به طور قابل توجهي از رشد 7 درصدي سال قبل کمتر است (نمودار 1-2).
نمودار 1-2- ميزان صادرات ساليانه گوشت مرغ در جهان
در سال 2011 رتبه‏بندي 10 کشور بزرگ وارد کننده گوشت مرغ به صورت زير بود.
1- ژاپن (حدود 820 هزارتن)2- عربستان سعودي (حدود 720 هزار تن)
3- اتحاديه اروپا (حدود 675 هزار تن)4- مکزيک (حدود 580 هزار تن)
5- فدراسيون روسيه (حدود 375 هزار تن)6- ويتنام (حدود 325 هزار تن)
7- هنگ‏کنگ (حدود 325 هزار تن)8- عراق (حدود 320 هزار تن)
9- امارات متحده عربي (حدود 300 هزار تن)10- ونزوئلا (حدود 275 هزار تن)
واردات گوشت مرغ توسط ژاپن به دليل کاهش توليد و تغيير ذائقه مصرف کنندگان به سمت گوشت طيور، براي اولين بار به 820 هزار تن خواهد رسيد. در آفريقاي جنوبي انقضاي قرارداد تعرفه‏اي 10 ساله ضددامپينگ با آمريکا ممکن است باعث افزايش واردات شود. با وجود کاهش واردات توسط برخي کشورها بخاطر افزايش واردات ساير کشورها، به طور کلي ميزان واردات تغيير چنداني نخواهد داشت. در اتحاديه اروپا، در پاسخ به تغيير در تعريف استفاده از گوشت طيور يخ زده و ابهامات در مورد سيستم صدور مجوز اتحاديه اروپا که در سال 2010 اعمال شد. انتظار مي‏رود ميزان واردات کاهش يابد.
کشورهاي خاورميانه داراي بيشترين ميزان مصرف سرانه گوشت مرغ در جهان هستند. پيش‏بيني مي‏شود در سال 2011 قطر با مصرف سرانه 88 کيلوگرم داراي بيشترين مصرف سرانه گوشت مرغ باشد. پس از قطر کشورهاي امارات متحده عربي (با 59 کيلوگرم)، کويت (با 59 کيلوگرم)، بحرين (با 54 کيلوگرم)، برزيل (با 47 کيلوگرم)، هنگ‏کنگ (با 47 کيلوگرم)، جامائيکا (با 45 کيلوگرم)، ايالات متحده آمريکا (با 45 کيلوگرم)، عربستان (با 44 کيلوگرم) و مالزي (با 37 کيلوگرم)، ده کشور داراي بيشترين مصرف سرانه در سال 2011 مي‏باشند.
نمودار 1-3- ميزان واردات ساليانه گوشت مرغ در جهان
نمودار شماره 1-4 نشان مي‏دهد توليد گوشت مرغ در ايران در ده ساله اخير روند صعودي را طي کرده است. پيش‏بيني مي‏شود در سال 2011 ميزان توليد گوشت مرغ در ايران با 3 درصد افزايش نسبت به سال 2010 به 1650 هزار تن برسد. ايران با توليد اين ميزان گوشت نهمين کشور توليد کننده گوشت مرغ، و با رشد حدود 3 درصد از نظر رشد ساليانه يازدهمين کشور جهان در سال 2011 خواهد بود.
نمودار 1-4- ميزان توليد گوشت مرغ در ايران در 10 سال گذشته
ايران با مصرف 72/1 ميليون تن گوشت مرغ دهمين کشور مصرف کننده مرغ در سال 2011 خواهد بود و نسبت به سال قبل 61/3 درصد رشد داشت که از نظر ميزان رشد ساليانه در سال 2011 به مقام پانزدهم جهان خواهد رسيد. نمودار شماره 1-5 ميزان مصرف گوشت مرغ به تفکيک واردات و توليد داخلي در ده سال اخير را نشان مي‏دهد.
نمودار 1-5- ميزان کل مصرف گوشت مرغ در ايران به تفکيک واردات و توليد داخلي در 10 سال گذشته
نمودار شماره 1-6 تغيير مصرف سرانه گوشت مرغ در ايران را نشان مي‏دهد. همانطور که مشاهده مي‏کنيد روند مصرف سرانه گوشت مرغ ساليانه در ايران صعودي بوده است. با در نظر گرفتن افزايش جمعيت و افزايش مصرف سرانه همچنان نياز به افزايش توليد در ايران احساس مي‏شود.
نمودار 1-6- تغييرات ميزان مصرف سرانه گوشت مرغ در ايران در 10 سال اخير
طبق گزارش FAO (اواسط سال 2010) در سال 2009، 5/281 ميليون تن از انواع گوشت‏ها توليد شده است که حدود 3/92 ميليون تن از آن گوشت طيور مي‏باشد. گزارشات قبلي همين منبع نشان مي‏داد که بازار جهاني گوشت در 10 سال اخير رو به توسعه است. بر اساس گزارش FAO در سال 1999 ميزان توليد انواع گوشت حدود 230 ميليون تن بوده که 2/65 ميليون تن آن گوشت طيور مي‏باشد.
اين اطلاعات نشان مي‏دهد که ميزان رشد توليد گوشت طيور بين سال‏هاي 1999 تا 2009 حدود 42 درصد بوده است در حالي که ميزان رشد توليد انواع گوشت‏هاي ديگر زير 16 درصد مي‏باشد. بيشتر تحليل‏ها نشان مي‏دهد که رکود اقتصاد جهاني که از سال 2008 آغاز شده است، باعث رکود در بازار انواع گوشت‏ها شده است، ولي توليد گوشت مرغ کمترين ميزان تأثير را نسبت به ساير انواع گوشت‏ها از رکود بازار متحمل شده است. حتي مي‏توان ادعا کرد که توليد کنندگان گوشت طيور از تغيير نوع مصرف گوشت از گوشت‏هاي گرانتر به سمت گوشت ارزان‏تر طيور سود کرده‏اند. اين تغيير بيشتر در کشورهاي پيشرفته مانند شمال آمريکا و اروپا به سمت گوشت‏هاي قطعه‏بندي بوده است.
طبق پيش‏بيني‏ها نرخ رشد توليد و مصرف ساليانه گوشت طيور 4/2 درصد، گوشت خوک 7/1 درصد و گوشت گاو 5/1 درصد خواهد بود. پيش‏بيني مي‏شود مصرف گوشت طيور در کشورهاي در حال توسعه به 7/2 درصد رشد داشته باشد و اين در حالي است که اين عدد در کشورهاي توسعه يافته 6/1 درصد خواهد بود. مطابق با اين گزارش ميزان مصرف سرانه هر فرد در سال با نزديک به 2 کيلوگرم افزايش نسبت به سال 2010 (5/13 کيلوگرم) در سال 2019 به 5/15 کيلوگرم خواهد رسيد و اين امر باعث اضافه شدن 26 ميليون تن به نياز ساليانه به گوشت طيور بشود. اين گزارش نشان مي‏دهد، متوسط توليد ساليانه از حدود 91 ميليون تن در سال‏هاي 2009- 2007 به حدود 118 ميليون تن در سال 2019 خواهد رسيد.
از آنجا که منابع پروتئيني بين 20 تا 35 درصد از جيره غذايي طيور را تشکيل داده و اين منابع از گران‏ترين اجزا جيره مي‏باشد هر گونه کاوش براي کاهش هزينه بخش پروتئيني جيره سبب افزايش سود حاصله از پرورش طيور خواهد شد و هر گونه کوششي که منجر به جايگزيني مواد و منابع جديد پروتئيني که علاوه بر ارزاني، تهيه آن در کشور امکان‏پذير باشد قابل ستايش و سبب افزايش درآمد پرورش دهندگان طيور خواهد شد. از مهمترين مسئله پرورش طيور مسئله خوراک و هزينه‏هاي مربوط به آن مي‏باشد زيرا دريافت ناکافي مواد مغذي در خوراک طيور طي هر مرحله از توليد مي‏تواند خسارت فراواني را ببار آورد لذا ارزيابي مستمر منابع غذايي و بکارگيري منابع جديد خوراک ارزيابي شده در تغذيه طيور کاملاً ضروري است. با يک بازنگري بر تحقيقات انجام شده روشن مي‏شود که ارزيابي مواد خوراکي، بخش عمده‏اي از تحقيقات انجام گرفته در زمينه تغذيه کاربردي را به خود اختصاص مي‏دهد. مواد خوراکي جديد از نظر تغذيه طيور جديد نيستند بلکه معمولاً در يک منطقه جغرافيايي خاص ممکن است چندان مورد توجه واقع نشده باشد. متخصصان طيور بايد نسبت به مواد خوراکي ديدگاه وسيع‏تر جهاني داشته باشند، بايد از تجزيه شيميايي ماده خوراکي (خصوصاً مواد مغذي آن) که در نقاط مختلف جغرافيايي توليد مي‏شود نيز آگاهي داشته باشند. کوتاهي در اين امر و بکارگيري احتمالي آن ماده خوراکي در تغذيه طيور مي‏تواند باعث ايجاد مشکلات تغذيه‏اي و تاثير بر عملکرد طيور را داشته باشد. رعايت شرايط حداقل و حداکثر استفاده از مواد خوراکي در جيره بسيار مهم مي‏باشد (15).
با توجه به بالا رفتن سطح علم و تکنولوژي و به کارگيري آخرين تحقيقات علمي در دنيا، توسعه و پيشرفت دامپروري روز به روز گسترش يافته و با آگاهي هر چه بيشتر تأثير پروتئين در تغذيه دام‏ها و طيور و مصرف مکمل‏هاي پروتئيني در ترکيب غذايي براي بهره‏گيري هر چه بيشتر از توان توليدي آنها افزايش چشمگيري يافته‏اند و در اين راستا کشورهاي صنعتي پيشرفت‏هاي بيشتري را نصيب خود کرده‏اند بطوري‏که در حال حاضر اين کشورها از مهمترين توليدکنندگان و مصرف‏کنندگان مکمل‏هاي پروتئيني خصوصاً با منابع گياهي در تغذيه دام و طيور هستند. ميزان به کارگيري اين منابع پروتئيني که عمدتاً از کنجاله‏هاي دانه‏هاي روغني هستند از يک سو و از سوي ديگر ارزش غذايي فوق‏العاده دانه‏هاي روغني، رقابتي شديد را در توليد و عرضه اين محصولات بين کشورهاي پيشرفته ايجاد نموده است بطوري‏که هر يک از اين توليدکنندگان سعي دارند سهم بيشتري از اين بازار را نصيب خود سازند.
در کشور ما با وجود وسعت اراضي قابل کشت و زمينه‏هاي نسبتاً زيادي که براي توليد دانه‏هاي روغني وجود دارد هنوز اين محصولات نتوانسته‏اند جايگاه حقيقي خود را در عرصه‏ توليدات کشاورزي احراز نمايند و در اين رابطه همواره واردات روغن نباتي و کنجاله‏ دانه‏هاي روغني، يکي از مهمترين ارقام واردات مواد غذايي به کشور را تشکيل مي‏دهد (17).
با توجه به شرايط آب و هوايي و کمبود آب در کشور کشت ذرت و سويا که از مهمترين اقلام خوراکي مورد نياز طيور است با مشکلات جدي روبروست. لذا استفاده از منابع موجود در کشور کمک شايان توجهي در رفع بخشي از مشکلات به شمار مي‏رود. در اين راستا استفاده از کنجاله کنجد مي‏تواند در تغذيه حيوانات مورد استفاده قرار گيرد و از طرفي نسبت به ساير منابع پروتئين ارزان‏تر بوده و امکان تهيه آن از منابع داخلي و بدون صرف ارز امکان‏پذير مي‏باشد.
متاسفانه آمار دقيقي از ميزان کشت و توليد کنجاله کنجد در کشور وجود ندارد و تنها يک برنامه چهار ساله 1384-1388 طرح توليد دانه‏هاي روغني از وزارت جهاد منتشر شده که به شرح ذيل مي‏باشد (جدول 1-1) (12). سالانه بيش از 40 هزار هكتار از اراضي كشاورزي ايران زير كشت اين دانه روغني قرار مي‏گيرد و در سال بيش از 32 هزار تن محصول كنجد در كشور برداشت مي‏شود (43).
جدول 1-1- آمار سطح زيرکشت و عملکرد توليدي دانه هاي روغني در کشور (12)
نام
محصولسال زراعي 1384-1385سال زراعي 1385-1386سال زراعي 1386-1387سال زراعي 1387-1388سطح (هکتار)عملکرد (کيلوگرم)توليد (تن)سطح (هکتار)عملکرد (کيلوگرم)توليد (تن)سطح زيرکشتعملکرد (کيلوگرم)توليد (تن)سطح زيرکشتعملکرد (کيلوگرم)توليد (تن)کلزا230000155235700038000016586300005700001842105000075500020941581000سويا1050002100220550113000221225000012000022922750001320002375313500آفتابگردان424008253500065700951625008000010508400010000012401240000گلرنگ140005407560190006851300025000772193002900086925200کنجد36000694250004750084240000527009495000062000106966300جمع4274001509645110625200159299550084770017441478300107800019572110000 با توجه به جدول شماره 1-1 که نشان مي‏دهد ميزان سطح زيرکشت کنجد رو به افزايش مي‏باشد و بالطبع ميزان توليد کنجاله کنجد در کارخانه‏هاي روغن‏کشي بالا مي‏رود. به منظور حمايت از توليد اين کنجاله‏هاي کنجد در کشور لازم است تحقيقات جامعي به منظور استفاده از دانه و کنجاله آن در تغذيه دام و طيور انجام شود. اين ماده مقابل مقايسه با ساير کنجاله‏ها مثل کنجاله سويا و تخم پنبه بوده که به نظر مي‏رسد جايگزين مناسبي براي استفاده آن در جيره دام و طيور باشد و در نتيجه به امنيت غذايي دام و طيور در کشور کمک نمايد. کنجاله کنجد بقاياي بعد از پروسه روغن‏کشي از دانه مي‏باشد و از يک منبع پروتئيني که بين 4/28 تا 9/52 درصد را تشکيل مي‏دهد و ترکيب اسيد آمينه مشابه‏اي با کنجاله سويا دارد (72 و 23).
با توجه به توضيحات بالا انجام پروژه اين فرضيه در بر مي‏گيرد که آيا سطوح مختلف پروتئين و کنجاله کنجد در جيره هاي بر پايه اسيد هاي آمينه کل و قابل هضم همراه با آنزيم فيتاز بر عملکرد‏ و خصوصيات لاشه جوجه هاي گوشتي تأثير دارد يا نه؟ مسأله اصلي تحقيق اهداف ذيل را دنبال مي‏کند:
1- بررسي تاثير سطوح مختلف کنجاله کنجد بر عملکرد جوجه هاي گوشتي
2- اثر استفاده از جيره هاي برپايه اسيد هاي آمينه کل و قابل هضم بر عملکرد جوجه هاي گوشتي
3- تعيين اثرات آنزيم فيتاز در جيره‌هاي حاوي كنجاله كنجد بر عملكرد جوجه هاي گوشتي
فصل دوم
ادبيات و پيشينه تحقيق
2-1- جوجه گوشتي
منظور اصلي استفاده از گوشت در برنامه غذايي انسان تامين پروتئين مورد نياز بدن مي باشد که در ميان گوشت مرغ نقش مهمي را ايفا مي نمايد.پايين بودن افت پس از کشتار که رقمي در حدود25-20% وزن زنده مي باشد،سالم و بهداشتي بودن گوشت مرغ،قابليت هضم و جذب بالاي گوشت مرغ،سرعت رشد بالا،سهولت تغذيه،برگشت سريع سرمايه از جمله مزايايي پرورش طيور مي باشد (16).
جدول شماره 2-1 مقايسه ترکيب شيميايي صد گرم گوشت هاي مختلف را نشان مي دهد (16).
جدول 2-1- مقايسه ترکيب شيميايي صد گرم گوشت هاي مختلف (16)
سن (هفته)ميزان کالريدرصد پروتئيندرصد چربيگوشت گاو23918.718.2گوشت گوساله20718.814گوشت گوسفند31715.727.7گوشت بره1671810گوشت غاز و اردک34016.230گوشت بوقلمون26820.120.2گوشت ماهي سفيد104192.5گوشت مرغ20020.212.62-1-1- طبقه‏بندي
شاخه مهره داران داراي رده هاي متعددي است که رده آوس Aves يا پرندگان يکي از آنهاست. رده پرندگان داراي فوق راسته اي به نام نئوگناته Neognathae مي باشد که استخوان جناغ سينه، بزرگ و به شکل جلو بدنه کششي است. فوق راسته مزبور داراي راسته اي موسوم به گالينه Gallinae مي باشد که انواع اين راسته داراي بال هاي کوتاه هستند و نمي توانند به خوبي پرواز کنند (9).
تحت راسته آن موسوم به گالي Galli است که تيره سيخک داران يا فازيانيده Phasianindae جزء آن است.در تيره سيخک داران تحت تيره تولک روندگان يا فاسيالينه Phasianinae قرار گرفته اند که شامل جنس گالوس Gallus مي باشد که در اين جنس نوع گالوس دومستيکوس Gallus domesticus يا مرغ خانگي قرار گرفته است (9).
2-1-2- نژادهاي مرغ گوشتي
تمام نژاد هاي موجود مرغ گوشتي در دسته هاي مختلفي قرار دارند که مشخصات و ويژگي مهمترين نژاد هر دسته شرح داده خواهد شد.
2-1-2-1- نژاد پليموت روک (Plymouth Rocks)
يکي از نژاد هاي فوق العاده خوب آمريکايي مي باشد که در تمام دنيا مورد توجه قرار گرفته است و تقريباً اين نژاد را در تمام گيتي مي توان يافت زيرا داراي اندازه بدن خوب،گوشت عالي و ميزان تخم مرغ مناسب است.عمق بدن آن خوب و رشد سينه قابل توجه است. تاج ساده بوده و حد متوسط وزن آن در خروس 4.3 ، در مرغ 3.390 در نيمچه خروس 3.620 و در نيمچه مرغ 2.710 کيلوگرم است. اين نژاد داراي رنگ هاي مختلف مانند سفيد،باقلايي،خرمايي،طلايي و آبي است و لي دو جور سفيد و گل باقلايي آن بيشتر از جورهاي ديگر مورد توجه قرار گرفته است (9).
2-1-2-2- نژاد برهما‏ (Brahma)
اصل اين نژاد در کشور هندوستان مي باشد. اين نژاد براي اولين بار در سال 1840 به آمريکا و در سال 1853 به انگلستان برده شد و در سال 1874 استاندارد آن تعيين گرديد. در اين نژاد بدن جمع و جور سنگين،پرها خوش منظره و هيکل متناسب و تاج نخودي شکل است. وجود پر در پاها و پنجه ها مشخص کننده اين نژاد است. از نظر رنگ سه جور روشن،تيره و نخودي مشاهده شده است.حد متوسط وزن در خروس براهماي روشن 5.4،مرغ 4.3،نيمچه خروس 4.5 و نيمچه مرغ 3.6 کيلو گرم است (9).
2-1-2-3- نژاد کورنيش (Cornish)
نزاد کورنيش از دسته مرغ هاي انگليسي و از نظر توليد مرغ گوشتي در دنيا اهميت به سزايي را کسب کرده است. اصل اين نژاد از هندوستان بوده که در چند قرن پيش به انگلستان برده شده است. از نظر کيفيت گوشت و قالب بدن بسيار خوب است. بدن پر گوشت، شانه هاي پهن، هيکل نسبتاً بلند، سينه وسيع و برجسته و دست و پا بلند مي باشد. از اين نژاد از نظر رنگ سه نوع وجود دارد که عبارتند از کورنيش سفيد، کورنيش سياه و کورنيش قرمز. استاندارد وزن خروس اين نژاد 4.530،مرغ 3.4،نيمچه خروس 3.6 و نيمچه مرغ آن 2.7 کيلوگرم مي باشد (9).
2-1-3- گوشت مرغ
گوشت مرغ، يکي از مهمترين مواد غذايي محسوب مي‌شود که سرشار از پروتئين‌هاي مختلف است. سطح بالايي از ويتامين B3 که به آن نياسين نيز مي‌گويند در گوشت مرغ موجود است که از بيماري‌هايي که ناشي از بالا رفتن سن است، جلوگيري مي‌کند. براساس مطالعات انجام شده در سال ????، غذاهايي مثل گوشت مرغ که سرشار از نياسين هستند مي‌توانند از بيماري‌هاي مغزي از قبيل آلزايمر جلوگيري کنند. مصرف گوشت مرغ در حفاظت از سيستم عصبي بدن موثر است. گوشت مرغ علاوه بر اينکه حاوي مقدار زيادي نياسين بوده، سرشار از سلينوم نيز هست. سلينوم در بدن يک آنتي‌اکسيدان محسوب مي‌شود. سلنيوم موجود در مرغ مي‌تواند به تحريک DNA کمک کند که تحريک آن، در احياي سلول‌هاي آسيب‌ ديده و همچنين زدودن و رفع سلول‌هاي غيرعادي در بدن نقش دارد. اين ماده، در پيشگيري از سرطان نيز موثر است و به سلول‌هاي غيرعادي اجازه رشد و تکثير نمي‌دهد. گوشت مرغ و همچنين قسمت‌هاي داخلي آن سرشار از پروتئين است. در واقع هر ? گرم گوشت مرغ به طور تمام و کمال، ?? درصد پروتئين توصيه شده در رژيم غذاي را تامين مي‌کند. پروتئين علاوه بر اينکه از پوکي استخوان جلوگيري مي‌کند در تقويت پوست و مو همچنين ترميم بافت‌هاي ماهيچه‌اي موثر است (30).
2-1-4- نيازهاي تغذيه‏اي جوجه هاي گوشتي
معمولا بين غذايي که يک مرغ به طور آزاد مي خورد و احتياجات واقعي او تفاوت وجود دارد. بدين معني که احتياجات واقعي غذايي عبارتست از حداقل غذايي که بتواند سبب نگهداري وزن زنده شود و رشد و توليد را در حد مطلوب تامين کند و از به وجود آمدن نشانه هاي کمبود غذايي جلوگيري نمايد (9). احتياجات مواد مغذي مورد نياز جوجه هاي گوشتي که توسط انجمن ملي تحقيقات تغذيه‏اي (1994 NRC) بدست آمده در جدول 2-2 آورده شده است.
جدول 2-2- احتياجات تغذيه‏اي جوجه گوشتي (9) (منبع 1994NRC )
مواد مغذيواحد3-0 هفتگي6-3 هفتگي8-6 هفتگيانرژيکيلوکالري بر کيلوگرم320032003200پروتئين خامدرصد232020آرژنيندرصد1.441.21سيستين+سريندرصد1.510.7هيستيديندرصد0.350.30.26ايزولوسيندرصد0.80.70.6لوسيندرصد1.351.181ليزيندرصد1.210.85متيونين+سيستيندرصد0.930.720.6فنيل آلانين+تيروزيندرصد1.341.171فنيل‏آلانيندرصد0.720.630.51ترئونيندرصد0.80.710.68تريپتوفاندرصد0.320.180.17واليندرصد0.820.720.62اسيدلينولئيکدرصد111کلسيمدرصد10.90.8فسفر قابل استفاده درصد0.450.40.35پتاسيمدرصد0.40.350.3سديمميلي‏گرم0.150.150.15کلرميلي‏گرم0.150.150.15منيزيومميلي‏گرم600600600منگنزميلي‏گرم606060رويميلي‏گرم404040آهنميلي‏گرم808080مسميلي‏گرم888يدميلي‏گرم0.350.350.35سلنيومميلي‏گرم0.150.150.15ويتامين AIU150015001500ويتامين D3ICU200200200ويتامين EIU101010ويتامين Kميلي‏گرم0.50.50.5ريبوفلاوينميلي‏گرم3.63.63.6اسيدپانتوتنيکميلي‏گرم101010نياسينميلي‏گرم272711B12ميلي‏گرم0.0090.0090.009کولينميلي‏گرم1300850500بيوتينميلي‏گرم0.150.50.1فولاسينميلي‏گرم0.550.550.25تيامينميلي‏گرم1.81.81.8پيرودوکسينميلي‏گرم332.52-2- دانه و کنجاله کنجد
2-2-1- مشخصات گياه‏شناسي کنجد
کنجد که نام علمي آن (Sesame indicum L.) است از خانواده Pedaliacea مي‏باشد. کنجد گياهي يک ساله داراي ساقه راست (8 و 25) بطول 150 تا 180 سانتيمتر است و بسته به ارقام مختلف بصورت تک شاخه و چند شاخه وجود دارد. گياه کنجد در دماي 24-20 درجه سانتيگراد در ارتفاعات 1200 متر از سطح دريا و بيشتر در نواحي خشک کشت مي‏شود. گل‏دهي کنجد 45 روز بعد از بذرافشاني شروع و برگ‏هاي آن متقابل ساده دندانه‏دار و گل‏هاي آن هرمافروديت مجتمع بصورت خوشه‏هاي انتهايي و محور ساقه در کنار برگ‏هاست. روغن کنجد 12 تا 24 روز بعد از رسيدن کنجد تشکيل مي‏شود. دانه کنجد به رنگ سفيد و سياه و رنگ‏هاي مختلف ديگر از زرد تا قهوه‏اي بسته به نوع آن متغير است (13 و 17). وزن 1000 دانه آن معمولاً بين 4 تا 6 گرم است مقدار روغن آن از 48 تا 62 درصد (17) و در منابع ديگر 45 تا 50 درصد چربي (71 و 23) و بعضي منابع ديگر مقدار روغن را 50 تا 55 درصد ذکر کردند (12 و 13). دانه‏هاي روغني کنجد ايران بالاترين مقدار روغن را دارا هستند. مقدار پروتئين دانه از 19 تا 25 درصد (17) و در منابع ديگر 15 تا 20 درصد پروتئين و مقدار کربوهيدرات 10 تا 15 درصد تشکيل شده است (71 و 23). اين گياه به منظور استخراج روغن (غيراشباع حاوي چندين پيوند دوگانه) موجود در آنها کشت مي‏شود (18). دانه کنجد فقط يک منبع خوب خوراکي نيست (71)، يک خوراک دارويي سنتي در سرتاسر جهان است (23). همچنين بايد به طور وسيعي در مورد ارزش دارويي کنجد، شامل اثرات ضد پيري، فعاليت آنتي‏اکسيداني و ممانعت از جذب کلسترول از روده و سنتز آن در کبد بررسي شود (71).
شکل 2-1- نماي کلي گياه و دانه کنجد
جدول 2-3- ارزش تغذيه‏اي دانه کنجد در 100 گرم (34)
ماده غذاييواحدبه ازاء 100 گرمماده غذاييواحدبه ازاء 100 گرمآبگرم69/44:0 – 12:0گرم0انرژيکيلو کالري57314:0گرم124/0پروتئينگرم73/1716:0گرم441/4چربيگرم67/4918:0گرم090/2خاکسترگرم45/4کل اسيد چرب غيراشباعگرم532/40کربوهيدراتگرم45/2316:1گرم149/0فيبرگرم8/1118:1گرم521/18قندگرم3/020:1گرم07/0کلسيمميلي‏گرم97518:2گرم375/21آهنميلي‏گرم55/1418:3گرم376/0منيزيمميلي‏گرم35118:4 و 20:4گرم0فسفرميلي‏گرم62920:5 n-3 و 22گرم0پتاسيمميلي‏گرم46822:6 n-3گرم0سديمميلي‏گرم11کلسترولميلي‏گرم0رويميلي‏گرم75/7فيتواسترولميلي‏گرم714مسميلي‏گرم082/4تريپتوفانگرم388/0منگنزميلي‏گرم46/2ترئونينگرم736/0سلنيومميلي‏گرم4/34ايزولوسينگرم763/0ويتامين Cميلي‏گرم0لوسينگرم358/1تيامينميلي‏گرم791/0ليزينگرم569/0ريبوفلاوينميلي‏گرم247/0متيونينگرم586/0نياسينميلي‏گرم515/4سيستينگرم358/0اسيد پانتوتنيکميلي‏گرم05/0فنيل‏آلانينگرم940/0ويتامين B6ميلي‏گرم79/0تيروزينگرم743/0فولاتميکروگرم97والينگرم99/0کولينميلي‏گرم6/25آرژنينگرم63/2ويتامين B12IU9هيستيدينگرم522/0ويتامين Aميکروگرم0آلانينگرم927/0کاروتن بتاميکروگرم5اسيد آسپارتيکگرم646/1ويتامين Eميکروگرم25/0اسيد گلوتاميکگرم955/3ويتامين DIU0گليسينگرم215/1ويتامين Kميکروگرم0پرولينگرم81/0کل اسيدچرب اشباعگرم957/6سرينگرم967/02-2-2- تاريخچه کنجد
کشت کنجد از زمان‏هاي دور به خاطر دانه‏اش که غني از پروتئين، روغن و کربوهيدرات است صورت مي‏پذيرفت. گفته مي‏شود کشت اين گياه از سه هزار سال قبل از ميلاد مسيح در سوريه و فلسطين و حدود چهار هزار سال قبل در مصر، ايران و هند آن زمان متداول بوده است. در کتيبه‏هاي يوناني مربوط به 7 قرن قبل از ميلاد مسيح از اين گياه نام برده شده و هرودت يوناني در آثار خود از کشت آن در خوارزم، پارت و هيرکانه (محل فعلي شهرستان گنبد) ياد مي‏کند. اکثر مورخان محل پيدايش اين گياه را قاره آفريقا به دليل وجود گونه‏هاي متعدد و وحشي آن در اين محل ذکر کرده‏اند. روغن آن علاوه بر استفاده در محصولات آرايشي، بهداشتي در ايران در تهيه حلوا و پخت شيريني کاربرد دارد امروزه مهمترين کشورهاي توليدکننده کنجد، چين، هندوستان، سودان و مکزيک مي‏باشند (17).
2-2-3- اهميت اقتصادي کنجد
دانه کنجد يکي از سرشارترين منابع روغن در بين دانه‏هاي روغني محسوب مي‏شود ميزان برداشت کنجد در هر هکتار با توجه به شرايط زمين و منطقه متفاوت است. با آبياري کنجد و بارندگي کافي عملکرد آن بين 700 تا 1500 کيلوگرم در هکتار متفاوت است. در برخي از نقاط دنيا در مناطق ديم با وجود بارندگي مناسب مقدار عملکرد آن به 700 الي 900 کيلوگرم در هکتار مي‏رسد (17). در کشور ما در حال حاضر واريته‏هاي مختلفي کشت مي‏شوند که بيشتر خالص نبوده ولي از بين اين ارقام، تعدادي از آنها پس از انتخاب و خالص‏سازي توسط وزارت کشاورزي کشت شده که مشخصات آنها طبق جدول شماره 2-4 ارائه شده است.
جدول 2-4- عملکرد واريته‏هاي مختلف کنجد در ايران
نام رقمتعداد شاخهتيپ کپسولرنگ دانهوزن هر هزاردانه (گرم)عملکرد در هکتار (کيلوگرم)مناطق کشتطول دوره رويش
(روز)داراب-24چند شاخهبازقهوه‏اي روشن31500-700داراب120داراب-29تک شاخهبازقهوه‏اي روشن9/21400-600کرج1472822تک شاخهبازقهوه‏اي1/31500-700کرج ورامين160
145مغان-11چند شاخهبازقهوه‏اي31400-600مغان120 در کشورهاي آفريقايي (سودان، نيجريه، مصر، سومالي و …) دانه کنجد را بصورت خام، برشته و پخته مصرف مي‏کنند. در جنوب اروپا آن را روي نان و شيريني مصرف مي‏کنند و در ايران موارد مصرف کنجد، تهيه حلواي ارده است که به جهت ارزش غذايي زياد به عنوان غذاي حاضري يا مکمل غذا مورد استفاده قرار مي‏گيرد. در مناطقي که کشت پنبه متداول است مي‏توان 2 تا 3 هفته بعد از گذشتن تاريخ کشت پنبه به کشت کنجد اقدام کرد و معمولاً مدت طول دوره رويش براي کنجد 140 تا 160 روز است و قبل از پائيز نيز بايد برداشت آن انجام گيرد (17).
روغن کنجد سرشار از اسيدهاي چرب اشباع نشده است، در جدول شماره 2-13 اسيدهاي چرب تشکيل دهنده روغن کنجد ايران که به روش گاز کروماتوگرافي در دانشکده کشاورزي دانشگاه تهران- کرج گروه صنايع غذايي اندازه‏گيري شد، گزارش شده است.
جدول 2-5- درصد اسيدهاي چرب غيراشباع کنجاله کنجد
اسيد چرب کنجددرصداولئيک36/44لينولئيک21/39پالمتيک89/9استئاريک95/4لينولنيک13/0ساير46/1 يکي از مشخصات مهم روغن کنجد که آن را از ساير روغن‏هاي نباتي متمايز مي‏کند اين است که روغن آن در مجاور هوا دير اکسيد مي‏شود که اين خود به دليل وجود ماده ضداکسيداسيون سزامول است (شکل 2-7) که مختصراً در دانه کنجد وجود دارد عدد يدي روغن کنجد 103 تا 120 بوده و حاوي اسيدهاي چرب اشباع نشده به ميزان 1/0 درصد اسيد ميرستيک و 5/0 درصد اسيد پالميتولنيک مي‏باشد (17).
شکل 2-2- فرمول ساختاري سزامول
2-2-4- برداشت دانه کنجد و استخراج روغن
کنجد يک غذاي متراکم پروتئيني است که هم به روش



قیمت: تومان


پاسخ دهید